Lotura mota horiek bizitzaren lehenengo hamabi hilabeteetan erabaki daitezke. Egoera arrotzaren testa deitutakoak ahalbideratzen du seme-alaba eta gurasoen arteko lotura enpirikoki aztertzea. Proba horretan esploratzen da zein den haurraren erreakzioa haren zaintzaile nagusiak testuinguru ezezagun batean uzten duenean, bera handik joanda, eta itzultzen denean.

Haurraren erantzun arrunta izan ohi da gogor egitea lotuta dagoen izaki horren abiatzearen kontra. Zientifikoek erreakzio horri “Protesta fasea” deitu diote.  Haurrak lehenengo hilabete horietan gurasoenganako garatu duen konfiantzaren arabera, erantzuna bata ala bestea izango da. Konfiantza horri Bowlby-k “Oinarrizko konfiantza” deitu dio. Bestearenganako konfiantza da eta bestearentzako norbera zein inportantea den erakusten duen konfiantza.

Lau lotura mota

1. Lotura seguruko haurrarengan erantzuna oso bizia da, baina proba pasatu eta bi minututara ama itzultzen denean, umea lasaitu egiten da eta aldez aurretik zebilen jolasean murgiltzen da berriro. Banaketak mina eragin dio, hala ere ziur zegoen ama itzuliko zela.

2. Lotura ez segurua eta saihestekoa duen haurrarengan -hots, aldez aurreko hilabeteetan deitu zuenean, erantzunik jaso ez zuen haurrarengan- ez da protesta erantzunik ikusten. Badirudi ez diola axola amaren abiatzeak. Lehenago hainbestetan deitu zuen eta ez zuen erantzunik izan, non haurrak baliabide propioekin moldatzen ikasi duen. Amak haurra bertan uztean, hark jolasean jarraitzen du. Itzultzen denean, ez dio jaramonik egiten edo are gehiago, berarengandik ihes egiten du. Hasieran pentsatu zen haurrik helduenak zirela haiek. Segituan ikusi zen, baina, axolagabetasuna itxurazkoa baino ez zela. Horrelako haurren bihotz taupadak oso azkar ohi dabiltza eta estresaren seinale neurofisiologikoak oso altu egon ohi dira, tarteka jolasean kolpe zakarrak ematen dituztelarik. Banaketagatik sufritzen dute, baina ez dira gai sufrimendu hori azaleratzeko.

3. Lotura ez segurua eta anbibalentea eratu duen haurrarentzat banaketa drama bat da. Hain drama handia, non banaketa-denbora laburtu egin behar izaten den. Atxikimendu loturako laguna iristen denean, eten ezineko negarraz jarraitzen du, etorri berria kolpatzen duen bitartean. Horregatik deitu zaio anbibalentea: maitasuna adierazten du, baina aldi berean, amorrua. Gurasoak ez ziren konstanteak izan erantzunean eta haurrak ez daki seguru ama itzuliko den.

Esploratzeko sena

Hilabete batzuk geroago, esploratzeko sena eta beste umeekin harremanak izateko garaia heltzen denean, lotura segurua duen haurra esploratzaile ausarta izango da eta jolas-lagun baketsua eta soziala. Izan ere, seguru egongo da, jolasetan zerbait gertatuz gero, portu segurua izango duela bertara jotzeko. Haur segurua da. Gerora, lankidetzarako eta parte hartzeko prest dagoen norbanakoa izango da. Lotura segurua duten umeak guraso sentikorrak dituzte eta erantzunetan egoki asmatzen dutenak.

     Lotura ez segurua eta saihestekoa duen haurra -esperimentazio gelara sartzean amarekin ahaztuta arin-arin jostailuetara joan zen hura, eta amak gela uztean itxuraz axolarik agertu ez zuena- esploratzaile bizia izango da, baina zailtasuna sortzerakoan, ez du izango fidatzen den norengana jo. Lehenago edo beranduago porrot erreakzioak izango ditu, inpotentzian eta depresioan hondoratuz. Adiskide gisa zapaltzailea izango da, edo bestela zapaldu erasotzailea, eta ez ditu izango kontuan bestearen sentimenduak. Hotza izango da maitasun harremanean zein sozialetan. Saihestera jotzen duten haur horien gurasoak pertsona hotzak dira, haurrarekiko gutxiesteren bat sentitzen dutenak edo bestela seme-alabarekin haren jarraibideei erreparatu barik, gidaliburuaren jarraibideak zehatz-mehatz jarraitzen dutenak.

     Anbibalenteak lagunekin jolasten hasteko baino gehiago begira daude ea gurasoek eurak zaintzen dituzten. Esploratzaile txarrak dira, eta horregatik, besteak baino garapen intelektual baxuagokoak. Bestearen oldarkortasunaren aurrean zaintzailearen gonapean gehien babesten direnak dira. Maitasun harremanetan eta sozialetan posesiboak eta jeloskorrak izan ohi dira. Anbibalenteen familiak egonkortasun handi bakoak dira, umoreari eta arretari dagokionez aldakorrak: egun batzuetan maitasunean urtzen dira eta hurrengoetan ez diete jaramonik egiten haurraren eskaerei.

Kasu larriagoak

 Ordena bakoei buruz ez dugu hitz egin. Egoera arrotzaren testean, batez ere, ama edo aitarekin berriz elkartzeko momentuan, portaera bitxiak azaltzen dituzte. Etorkizunean gaixotasun psikiatrikoren bat pairatzeko arriskutan dauden pertsonak dira. Lotura mota honen jatorrian anomalia neurobiologikoren bat dago, edo bestela, tratu txarrak. Desegituratutako ingurune edo familiatan hazitakoak dira eta bertan indarkeria nagusitzen da.

Argazkiaren iturria