Gure aita zena ildo horretakoa zen. Inoiz ez zen arduratu bere seme-alabak zaintzeaz. Tailerrean
lan egiten zuen egunero hainbat orduz, astero-astero saria etxeratu eta amari eman -beretzakoa
aurretik hartuta, jakina-. Bere lanaldia amaiturik, lagunekin basoerdi batzuk edatera joango zen
egunero, eta afaltzeko orduan etorriko zen etxera. Jatorduak ziren aitarekin ematen genituen une
bakanak. Oso gutxitan jolasten zen gurekin (oraindik dauzkat gogoan horietako une batzuk), ez
zen gurekin hondartzara etortzen. Oporraldian ere, Burgos edo Nafarroako Erribera aldean etxe
bat alokatu eta hara joaten ginen bi hilabetez gure ama, arreba eta hirurok, beste senide
batzuekin sarritan, baina aita Santurtzin geratuta. Asteburuetan etortzen zen, eta hamabost bat
egunetan, bere oporraldian.

Alderantzizkoa eman badezake ere, gizon ona zen gure aita. Guretzako onena gura zuen, eta bizia
ere emango zukeen geure alde (izan ere, egunero-egunero bere bizi-apurra eman zuen geu bizi
gintezen). Azken finean bere garaiko eta tokiko gizona zen, eta bere garaiko eta giroko gizon
gehienen antzerakoa. Jakina, neure lagun gehientsuenen aitak ere holakoxeak ziren, gutxi-asko.
Gizarteak hezi eta berak barneratu zuen erara jokatzen zuen geure aitak; beretzat hori zen
normaltasuna.

Gero eta gizon gehiago umeekin jolasten

Orain arteko esperientzia hau nire belaunaldiko jende askorena izan daiteke. Hala ere, zorionez,
gizartea aldatzen ibiltzen da beti, eta alor honi dagokienean ere aldatzen dabil, apurka-apurka.
Aldaketa honen erakusgarrietako bat izan daiteke web honetan aitatasunari ataltxo bat eman
izana, baina badago bestelako zantzurik: gero eta aita (eta aitita) gehiago ikusten dut beren semealaba txikiekin paseatzen, jolasten, jatekoa ematen, medikuarenera eroaten, hobeto zaintzeko
informazioa hartzen... Azken finean, gero eta gizon gehiago hasiak gara ulertzen gu haurren
bizitzetan (eta haurrak geureetan) present izatea onuragarria dela geuretzat eta denentzat, nahiz
eta askotan emozio desatseginak birpizten zaizkigun.

Abian den aldaketa hau, beharbada oraingoz lausoa dirudiena, ezin liteke uler gizontasuna
bizitzeko moduetan gertatzen ari den aldaketaz aritu ezean. Aldaketa orokorra da hau, oraindik
ere lausoa, baina bizitzaren alor guztietan antzematen hasi dena (ez naiz ausartzen oraindik
esatera 'gauzatzen'), alegia, geure buruaz, gainontzeko jendeaz eta, orobat, munduaz geure
ikuskera eta haiekiko harremaneetan. Gero eta gizon gehiago ari gara ohartzen orain arteko
gizontasun eredua kaltegarria dela zeharo. Kaltegarria geure ingurukoentzat, eta geuretzat ere
bai.

Bene-benetan uste dut gizonezko askok nahi dutela bestela bizi, hots, beren bizitzetan tarte
handiagoa eman gura diotela maitasunari, jostatzeari, laguntasunari, alaitasunari, hurbiltasunari,
zaintzeari (hala beren burua nola besteak), sentitzeari,... hau da, gizatasunari; eta, ondorioz, tarte
txikiagoa isolamenduari, etengabeko arrazionalizatzeari, solemnitateari, agintekeriari,
lehiakeriari, indarkeriari, emozioei ez-ikusia egiteari, eta abarrekoei. Ziur naiz, gainera, gizon
hauek askoz ere gehiago liratekeela ikus balezate, egingarria dela ohiko eredu hertsi eta
zapaltzailetik atera eta gizabidezkoago bati atxikitzea.

Guztizko aitak

Honetantxe dago aitatasuna gizakoiaren gako nagusienetako bat, nik uste; ezin gara bestelako
aitatasuna gauzatu gizontasun ohiko eredu hegemonikoa gainditu barik; eta aldi berean,
aitatasunetik ekarpen handia egin dezakegu sexismorik gabeko eta berdintasunezko gizartea
eraikitzeko. Gure seme-alabekiko harreman guztizkoa nahi badugu, guztizko aitak izango bagara,
sexismotik datozkigun rolak, jarrerak, pentsaerak kritikoki aztertu eta, maiz, aldatu beharko
ditugu, errotik aldatu ere.

Ez da samurra, ez gaitezen engaina. Baina baditugu gure aldekoak ere. Gizon gehiago, aita
gehiago izaten ditugu inguruan, haiekin konpartitzeko bozkarioak, zaputzak, zalantzak, lorpenak,
elkarrengandik ikasi, elkarri irakasteko...; emakumezkoak ere baditugu, urte askoan sexismoaren
aurkako lan eskerga egin dutenak, eta ekarri ederra ahal digute gure aldaketa honetan. Gatazkak
sortuko dira, noski, ezozein prozesu sozial eta pertsonaletan bezala, baina baliabiderik badago
egon egoki goberna ditzagun.

Jo dezagun aurrera ba, gizonok! Nire pailazo gogokenek esaten duten lez: sentitu, pentsatu eta
ekin!

Argazkiaren iturria