Guraso.com - Albisteak

0-5 urte. Heziketan elkar haziz.

guraso.com — 2012-05-17T13:34:33Z

Gizarte-eboluzioak haur-heziketa integratuago baterantz bultza egiten digu. Ama ona eta aita ona izatea zaila da.

Beharrezkoa da elkarrekin eta elkarlanean heztea, eta hori gogobetegarri eta estimulagarri izatera ere irits daiteke, baldin eta gai bagara haurrak nola garatzen diren eta haiek beren identitate pertsonal eta soziala nola eraikitzen duten behatzeko. Izatez, gurasoen eta haurren arteko lankidetza horrek denoi laguntzen digu hazten eta pertsona bezala heltzen, bai eta familia- eta gizarte-harreman hobeak mantentzen ere.

Nolanahi ere, prozesu hori ez da berez bakarrik gertatzen, egiteko neketsua da haurrari denbora, ziurtasun afektiboa eta mugak eskaintzeak ahalegin handia eskatzen du-eta. Esan gabe doa gaur egun seme-alabak zaindu, hezi eta babesteko ardura aitaren eta amaren artean berdin partekatzera jo behar dugula. Hasteko, bikotearen aldetik haurra izateko desira funtsezko elementua da, gero egoki hezteko. Ilusioak, maitasunak eta haurrarengan pentsatzeak bikote hutsa aita eta ama zateko egoeran jartzen ditu; eta horrela, bizitza osorako ikaste-bide bat hasten dute biek, atsegin eta pozezko bide bat, baina baita uko egite eta frustrazio-bide bat, eta heredatutako jarrera batzuk des-ikastea ere familiaren eta ingurune sozialaren mesedetan.

Jakin badakigu haurdunaldiak, erditzeak eta haurraren lehen hilabeteek garrantzi handia dutela; eta, beraz, normala da bikotea edo ama garai horietarako prestatzea.

Jakina da haurraren mugimendu, zentzumen eta emozioen garapena amaren sabelean hasten dela; adibidez, jakina da amaren tabakoak, alkoholak, drogek, estresak, emozioek eta abarrek ondorioak izaten dituztela haurraren garapenean.

Haurdunaldian, umekiak eta amak harreman oso berezi eta estua dute elkarrekin, amaren bizitza umeki horren bizitza ere bai baita…, eta bikotearen harremanari ere eragin diezaioke horrek, aita baztertua edo bigarren maila batean sentiaraz dezake-eta. Horretaz bikotekidearekin hitz egitea edo sentimenduak partekatzea ona da, guztien mamuak eta beldurrak uxatzeko, eta azkenean hori oso onuragarria izango da jaioko den haurrarentzat ere.

Gurasoen arteko konfiantza etorkizuneko seme-alaben konfiantza-iturria da.

Era berean, hasierahasieratik oso garrantzitsua da aita edo bikotea amaren euskarri eta berme izatea, ama umekiaren babes eta sostengu izan dadin.

Komeni da biek guraso izatearen ilusioa partekatzea, atseginezko uneak sortuz, beraien eta etorkizuneko haurraren onerako.

Jaioberriak behar duen lehen gauza giro abegitsua da, ongi etorria izatea, eta amaren gorputzarekin kontaktua, larrua larruaren kontra jartzea; eta amak ezin badu, aitaren gorputzarekin, denentzat hain emozio-karga handikoa den aldaketa handi hori errazteko. Une hauetan hasten da haurraren garapen afektibo-soziala. Eguneroko interakzioan hasten da heziketa, haurraren oinarrizko beharren inguruan ( jan, lo, negar, irribarre egin…), hor gauzatzen da heziketa amarekiko eta aitarekiko hartu-emanaren bidez; bestela esateko, beharrizan fisiko eta afektiboak integratuz.

Adibidez, janaria ematerakoan, elikagaiez gain, gorputz-kontaktua, begiratuak, usainak, ahotsa… ere eskaintzen zaizkio. Loa lasaitasun gozatsuarekin eta amets egitearen atseginarekin lotzen da. Negarra haurraren lehenengo deia da, eta behar fisiko edo premia psikiko edo minaren… adierazpide ere izan daiteke. Aita/haurra, ama/haurra, egunean eguneko interakzioan, elkarrekin ikasiz doaz gorputz-hizkuntzazko mezu horien bitartez.

Amak haur txikiarekin, aitak haur txikiarekin lehen egun, aste eta hilabeteetan duten interakzio/erlazio horretan sortzen da lokarri emozionala, eta antolatzen da atxikimendua.

Topaketa hori laztanen, samurtasunaren, elkarrizketa afektiboaren, aldian aldiko beharrak asetzearen bitartez sendotzen da.

Atxikimendu hori desberdina eta bakarra izaten da seme-alaba bakoitzarengan, eta atxikimendu horren formak baldintzatuko du gerora seme-alaba bakoitzak gainerako pertsonekin, ikaskuntzekin eta bizitzarekin izango duen erlazionatzeko edo harremanetarako modua.

Komunikazio-heziketa horretan denok ikasten dugu, gurasoek semealabekin, eta seme-alabek beren gurasoekin, plazeraren eta mugen arteko txandakatzea biziz, eta frustrazioa, heziketaren giltza den hori toleratzen ikasiz.

Gurasoek eragina dute seme-alaben heziketan, eta seme-alabek ere badute eragina gurasoengan. Haurrarentzat familia da lehen talde sozializatzailea, beraz merezi du garen eta dugun onena bertan jartzea.

Artikuluaren iturria

Argazkiaren iturria

Haur-anemia

guraso.com — 2012-05-17T13:03:32Z

Burdin faltagatik sortzen den anemia gaur egungo haur eta gazteetan ohiko arazoa bihurtzen ari da; daramaten elikadura motak ez baitie nahi adina burdin ematen.

Haur-anemiak garai honetan sortu daitezkeen gaitzak indartu ditzake:

Hazieran atzerapena
ikasteko arazoak
psikomotrizitate garapenean arazoak

Normalean anemiak ez ditu sintoma ikusgarriak ematen, horregatik, gurasook adi egon behar dugu eta honako zerbait sumatuz gero anemia egon daitekeela ohartu:

nekea eta logura gehiegi
kontzentrazio arazoak
azal eta mukosetako zurbiltasuna
eskolan errendimendu baxua

Ezaugarri patologiko gogorrek ondoko hauek sor ditzakete:

arazo kardiobaskular eta neurologikoak
portaeran aldaketak.

Anemia ekiditeko modurik hoberena, elikadura ohiturak aldatzea da: dietan, burdinan aberatsak diren elikagaiak sartu, barazki eta C bitamina asko duten beste elikagaiekin batera.

Aholkuak:

• 6 hilabete baino gutxiagoko haurrentzako, amarengandiko edoskitze esklusiboa eta minimo edoskitzea hau 2 urtera arte mantendu, 6 hilabetetik aurrera beste motatako elikadura sartzen hasita.

• 3 urtetik gorakoentzako:

Elikagai desberdinak jan, nutrizio balio desberdinekoak; barazkiak eta animalia jatorriko elikagaiak (3 aldiz astean).
Kaltzioan aberatsak diren elikagaiak, barazkiak eta frutak egunero.
Fruta naturalen zukuak edo ur minerala edan.
Janari “txatarrak” ematea ekidin: industri opilak, azukredun produktuak…
Gaseosa eta gozokiak ez jan/edan.

Artikuloaren iturria

Gipuzkoako aldun nagusiak Larraulgo hezkuntza zerbitzua 12 urtera artekoa izan dadila eskatu dio Hezkuntza Sailari

guraso.com — 2012-05-17T10:25:17Z

Martin Garitanok babesa eskaini zien atzo Eskola Txikien mugimenduari eta Larraulgo (Gipuzkoa) eskolari, atzo bertara egindako bisitan.

Eskola Txikien 25. Festa ospatuko da bertan ekainaren 3an, eta horren harira eskola ezagutzeko aukera izan zuen, udal, eskola eta guraso ordezkariek lagunduta. Zigor Etxeburua Euskara Zuzendariak azpimarratu zuen "herri txikiak euskararen harnasgune" direla, eta horregatik biziki dela garrantzitsua "herri hauetan bertako eskolak izatea".

Goizeko 10:00etan plazan egin zieten Garitano eta Etxeburuari harrera Eskola Txikien Koordinakundeko Mikel Olanok, Larraulgo alkate Xabier Mujikak, lau zinegotzik eta Larraulgo Guraso Elkarteko kideek. Elkarrekin egin zuten umeen mundurako bidaia: Haurreskolan duten espazio zabala eta zaintza ia esklusiboa ikusi zuen lehenik Martin Garitanok. Eskolumeen txanda iritsi zen gero; 2tik 8 urtera arteko haurrak biltzen dituzten 3 gelak bisitatu zituen eta irakasleek azaldu zizkieten eskola txikien ikaskuntza ezaugarri batzuk: txikiek handiengandik ikasten dutela eta handiek irakasle rola betetzen dutela. Eskolako baratzean aldatu berri diren letxu eta gainerakoak ikusi eta hurrengo ikasturtean konpost ontzia jartzeko proiektua dagoela jakinarazi zieten gurasoek. Gela barruko errealitatea ikusteaz batera, bertako hezkuntza zerbitzuaren berri ere jaso zuen Garitanok: 12 urtera arte bertan eskolatzeko prest daude gurasoak (25 ikasle daude 2tik 8 urtera) eta azpiegiturak Udalak jartzen eta mantentzen ditu. Legearen eskakizun denak betetzen ditu Larraulek, aldiz, 8 urtera arteko baimena soilik eman die egungo Hezkuntza Sailak (Asteasuko Pello Errota ikastetxeko gela izaerarekin), aurreko Eusko Jaurlaritzak Larraulen 12 urtera arteko eskola propioa izateko hartu zuen agindua hautsiz.

"Herriaren bihotza", "euskararen harnasgune"

Udaletxeko Areto Nagusian egindako agerraldian, Martin Garitanok azaldu zuen Gipuzkoako Foru Aldundiak herri txikien aldeko apustua egiten duela, "Gipuzkoan herri txiki asko izanik lurralde orekarako hauek garatzea beharrezko baita". Eta baieztatu zuen "eskolak direla herri hauen bihotza" eta horregatik dela oinarrizkoa hauek mantentzea. "Horregatik, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza arduradunei eskatzen diet Larraulen 12 urtera arteko zerbitzua eman dezatela" bukatu zuen.

Mikel Olano Eskola Txikitako Gurasoen Koordinakundeko Lehendakariak biziki eskertu zuen Foru Aldundiak emandako laguntza: "Babestuak sentitzen gara. Ez dira garai errazak eta Aldundiarekin elkarlanean aritzea da gure nahia" gehitu zuen.

Xabier Mujika Larraulgo alkateak ziurtatu zuen "Udalak eta gurasoek argi dugu Larraulen 12 urtera arteko zerbitzua dagokigula, legeak jartzen dituen baldintza guztiak betetzen ditugulako. Eta hori lortu arte lan egingo dugu, kosta ahala kosta". Ekainaren 3an Larraulgo festan parte hartzeko gonbidapena luzatu zuen.

Zigor Etxeburua Euskara Zuzendariak azpimarratu zuen eskola txikiak euskararen biziraupenerako estrategikoak direla, "Larraulen eta herri txikietan bertako eskola edukitzea ona da herri hauentzat, baina baita hirientzat eta Euskal Herri osoarentzat ere, euskarari harnasa ematen baitiote".

Larraulgo guraso Estitxu Eizagirrek azaldu zuen Eusko Jaurlaritzak festa antolatzeko urtero ematen zuen 10.000 euroko dirulaguntza ukatu diela, eta festa aurrera atera dela Gipuzkoako Foru Aldundiak urteroko laguntza mantendu izanari esker, gainerako babesleekin eta herritarren laguntzarekin batera. Aurreratu zuen festa arrakastatsua izango dela espero dutela eta emaitza ekonomikorik utziko balu, 12 urtera arteko zerbitzua lortzeko eta azpiegiturak osatzeko erabiliko dela.

Honekin lotutako albiste interesgarria

Albistearen iturria

Irratsaioa

guraso.com — 2012-05-16T10:56:07Z

Irratsaio honetan Itsaso Pagoaga eta Miren Beitia elkarrizketatu ditugu.

Irratsaio berri bat egin dugu. Gaurkoan kolaboratzaileei eginiko elkarrizketak hartu dute pisua. Horretaz gain gomendio eta web guneko albisteren bat komentatu ditugu.

Irratsaio honetan Itsaso Pagoaga eta Miren Beitia hartu dute parte. Elkarrizketa zatiak beraien artikuloaren bukaeran txertatu ditugu.

Irratsaioa

Itsaso Pagoaga, elkarrizketa

Miren Beitia, elkarrizketa

Bazterrekoak, kanonizatuak eta azterketa tematiko berriak

guraso.com — 2012-05-16T09:42:33Z

Bat baino gehiago dira azkenaldian generoa aztertzera hurbildu direnak, linea ofizialetik kanpoko begirada eskaini nahian, azterketa sistematikoagoa egiten edo gai zehatz batean sakontzen. Haur eta gazte literatura zeresana ematen ari da gurean.

Haur eta gazte literaturari buruzko lana argitaratu du berrikitan Iñaki Zubeldia idazleak. Haur literatura aztergai 2 titulua ageri du liburuaren azalak, eta, honenbestez, orain dela sei urte egindako azterketaren jarraipen dugu. “Ez da haur literaturari buruzko tratatu bat, ezta gai horri buruzko azterketa sakon eta orokor bat ere. Gehiago dira haur eta gazte literaturaren eremura egindako inkurtsioak”, egileak azaldu duenez. “Haur literatura, idazlearen ofizioa, liburutegien garrantzia, literatura bultzatzeko bide berriak… aztertzen dira eta zenbait gogoeta, elkarrizketa eta iritzi kritiko eskaintzen”. Iñaki Zubeldiak berak esan digunez, “ni ez naiz haur literaturan aditu edo jakintsu bat, saiatzen den bat baizik eta gauzak gaizki ikusi ditudanean azaldu egin izan ditut, beti nire arrazoiak eta nire ikuspegiaren zergatia garbi uzten ahaleginduz eta adibide argiak eskainiz. Linea ofizialetik kanpoko begirada bat eskaintzen diot haur literaturari eta autore konsakratuetatik kanpoko autoreak –‘beste autoreak’ deitzen diet nik–, aztertzen ditut, nolabait linea ofizialak baztertuta eta kasu batzuetan ‘ignoratuta’ dauzkan idazleak”.

Helburu horiek gogoan, hainbat gai landu ditu Zubeldiak lan honetan. Joxantonio Ormazabalen oroimenez idatzitako testuak irekiko du liburua, eta, ondoren, hamaika azterlan eta gogoeta: euskarazko haur eta gazte literaturaren bilakaera, haur literaturaren defentsa, haur liburutegien garrantzia, zenbait egileren lanaren azterketa eta haiekin egindako elkarrizketak… Gaur egungo haur eta gazte literaturari egindako begirada pertsonala da egilearena.

Gehiago irakurtzeko

Otorduak, familian

guraso.com — 2012-05-15T16:56:23Z

Otorduak familian egiteak onurak ekartzen ditu, ikerketa askok erakutsi dutenez. Hainbat jokabide kaltegarri saihesten lagun dezake, hala nola tabakismoa, alkoholismoa eta elikadura nahasteak. Haurrek elikadura ohitura egokiak barneratzeko ere balio dezake.

Normalean elikadura ohiturei buruz ari garenean, elikagaien piramideari eta horrekin loturiko janari taldeen maiztasun eta kantitateei buruz aritzen gara. Informazio hori ezinbestekoa da behar bezala elikatu ahal izateko. Baina hori bezain garrantzitsua da familiarekin edo gertuko ditugun pertsonekin otorduak egitea. Gero eta ikerketa gehiagok erakusten dute otorduak familiakoekin egitea onuragarria dela osasunarentzat. Gainera, garrantzitsua izan daiteke zenbait jokabide kaltegarri saihesteko (elikadura nahasteak, tabakismoa, alkoholismoa, droga menpekotasuna…).

Otorduek askotarikoak eta ordenatuak izan behar dute (betiere janari maiztasun eta gutxi gorabeherako kantitateak errespetatuz) janari motari eta prestatzeko moduari dagokienez. Hemen gutxi batzuk besterik ez ditut aipatuko. Barazki mota ugari daude, hamaika modutara presta daitezke eta garrantzizkoa da pixkanaka beste zapore batzuetara ohitzen joatea (haurraren adina ere kontuan izan horretarako): ilarra eta baba freskoa patatekin; lekak tomate saltsa eta arrautza egosiarekin; ziazerbak ganbekin; brokolia bexamelarekin; orburuak urdaiazpiko puskekin; milaka entsalada askotariko osagaiekin, eta abar. Berdin arroza eta pastarekin: arroza fruitu lehorrekin edo haragi egosiarekin; pasta pistoarekin edo izokinarekin; barazki kaneloiak... Beste horrenbeste lekaleekin, haragiekin eta arrainekin: babarrun zuriak muxilekin; garbantzuak entsaladan, azarekin edo kuskusarekin; oilaskoa saltsan, errea edo laranja erara; xerra plantxan edo arrautzeztatua barazki hornigaiekin; txitxarroa labean; hegaluzea tomatearekin; oilarra frijitua... Fruta postreetan: fruten mazedonia; marrubi, anana, nektarinak... jogurtarekin; zituekin betetako mertxikak; sagar pure edo konpotak, eta abar. Imajinazioa erabiliz eta elikadurari denbora apur bat eskainiz otordu goxo, dibertigarri, askotariko eta ezberdinak egin daitezke.

Horrekin batera, garrantzitsua da jakitea egunero lauzpabost otordu izan behar direla modu ordenatuan, ahal den neurrian ordutegia errespetatuz.

Hortik abiatuta, mahaian elkarrekin patxadan eseri eta otorduak erakargarriagoak egiteko aholku batzuk:

• Ordua ipini egunean behin gutxienez elkarrekin otordu bat egiteko.

• 40 minutuz gutxi gorabehera, telebista/irrati/telefono/ordenagailua... itzali. Elkarrekin egoteko unea da, eta horri eman behar zaio balioa.

• Errespetuzko elkarrizketa atsegina eta positiboa sortzen saiatu: utzi gai zailak eta desatseginak beste une batzuetarako.

• Saihestu gure gorputzarekin pozik ez gaudelako komentarioak. «Honek gizentzen du, beste honek ez…» gisako esaldiak saihestu. Janari guztiak dira beharrezkoak bere neurrian.

Gurasoak imitatuz

Elkarrekin bazkaltzea nutrizio heziketarako garrantzitsua da, imitazioa errazten duelako. Haur eta nerabeek imitatu egiten dituzte gurasoek elikaduraren inguruan dituzten jarrera eta jokabideak. Haien eredu garenez, ardura eta erronka polita dugu esku artean. Garrantzitsuagoa izango da gure elikadurarekiko jarrera zabala eta osasuntsua izatea, denetik jatea; batez ere, fruta eta barazkiak egunero sartzea… Kantitateak ere neurriz erabili behar dira, ez gehiegi, ezta gutxiegi ere. Oreka praktikatu eta bultzatu behar da.

Horrekin, lehen esan dugun bezala, nerabezaro eta heldutasunean ager daitezkeen jokabide kaltegarriak saihesteko aukera areagotzen dugu.

Oporretan, haiek sukaldari

Ikusi dugunez, otorduak familian modu egokian egiteak elikadura ohitura osasuntsuak ikasteko eta barneratzeko aukera ematen du, eta oro har osasuna bultzatzekoa. Hilabete barru haurrak udako oporretan egongo dira. Hainbat nerabek are lehenago hartuko dituzte oporrak. Oporraldiko erlaxazioak elkarrekin otordu gehiago egiteko parada eman dezake. Une lasaiagoa denez, zergatik ez eman etxeko txiki eta gazteei sukaldaritza osasuntsuan trebatzen hasteko aukera? Hona hemen lagungarri izan daitezkeen liburu batzuk: Pirritx eta Porrotx sukaldean (Elkar-Katxiporreta); Urtaroak (Elkar argitaletxearen lau liburu dira, besteak beste urtaro bakoitzerako errezeta goxoak dituztenak); Amaia Diaz de Monasteriogurenen Handitzen, handitzen, Ttarttalo eta BERRIAk argitaratua; Ttarttalok inoiz sukaldean aritu ez direnentzat laster argitaratuko duen nire errezeta erraz eta osasuntsuen liburua, eta abar. Aprobetxatu eta gozatu aukera.

Artikuluaren eta argazkiaren iturria

Gure betiko ipuinak, bertsotan

guraso.com — 2012-05-15T09:08:58Z

Ipuin klasikoak eta bertsolaritza, lehen aldiz, bat eginda datoz 11 Kantatzeko DVDan.

Bi urteko lanaren ostean, fruitua jaso dute. "Unax semea bazetorren, eta bertsoekin lotuta zerbait egiteko ideia etorri zitzaidan. Bertsolaritzaren eta ipuin klasikoen arteko zubia egitea erabaki nuen. Burura etorritako ipuin klasikoak bertsotan kantatzea, alegia.

Halaxe sortu zen 11 ipuin beste horrenbeste bertso-sorta bilakatzeko proiektua", azaldu diu Urko Egaña bertsolariak. "Helburuen artean, euskara bultzatzea, bertsolaritza eta literatura batzea eta umeen eta gurasoen arteko harremana eta komunikazioa indartzea daude", dio.

Leire Derteanok egin du ilustrazioa: "80-90 bat marrazkiz osatutako lana da, guztiak akuarela teknikaz eginak. Ukitu pertsonala eman nahi nien marrazkiei. Antton Iztuetak animazioa egin du; marrazkiei bizia eman die". Olatz Amozarrainek musika jarri dio proiektuari "Oskarrekin doinuak adostu nituen; ipuin bakoitzari nortasuna eman nahi genion, eta istorioaren araberako melodia egin". Denetariko doinuak: "Xabier Lete eta Mikel Laboa musikarien gitarra doinuak, Oñatiko jentilak, kaxoi flamenkoa... estilo askok aberasgarritasuna emateko. Umeei begira egindako lana da, belarria iturri ezberdinetara zabaltzeko", kontatu du.

Esan behar da Amelingo txistulariaren doinua Amozarrainek berak egindakoa dela. Karaokea "Lanak bi alde ditu: batetik, marrazki animatuek eta bertsoek osatutako ikus-entzunezkoa; eta bestetik, karaokea. Olatzek txirula jotzen du kantu guztietan", azaldu du Egañak. Iñaki Olalde eta Ezozi Soba oñatiarrek ahotsa ere sartu dute. Narratzaile lanak Egañak berak egin ditu. Hasieratik liburua egitea zen asmoa, eta helburu horri eutsiko diote orain.

11kantatzeko.com-en duzue aurrerapentxoa.

Albistearen iturria

Sua izeneko karta-jokoa atera du Txatxilipurdi elkarteak

guraso.com — 2012-05-15T09:00:40Z

10 urtetik gorako neska mutikoendako gertatu dute; 10 eurotan dago salgai.

Neska mutikoendako karta joko benetan berezia kaleratu du Txatxilipurdi elkarteak. Sua! dauka izena eta euskal mitologia, azpijokoa eta sormena nahasten ditu. Estrategia eta zalaparta zaleek benetan gozatuko dute joakoarekin; euskaraz, hori da-eta helburua. Karta jokoa dagoeneko salgai dago Txatxilipurdiren egoitzan (Arrasaten) eta Elkar dendan.

Argibide gehiago hemen.

Leticia Domenech: "Ikasketa prozesuan nahasmenak dituzten haurren kasuan, funtsezkoa da gurasoak eta hezitzaileak orientatzea"

guraso.com — 2012-05-15T08:43:53Z

Psikologia klinikoan doktorea eta neuropsikologian aditua dugu Leticia Domenech.

Zeintzuk dira ikasketa prozesuan gerta daitezkeen nahasmenak?

Oinarri neurobiologikoa duten trastornoak dira, ikasketa prozesuan eragiten dutenak. Ohikoa baino adimen txikiagoko eta handiagoko haurrek izan ditzakete zailtasunak: irakurtzeko orduan, portaera kontrolatzerakoan, irakaslearen azalpenak jasotzean adi egoteko ezintasuna edota hainbat egoera sozial ulertzeko arazoak.

Zein da alterazio neurobiologiko horien jatorria?

Gehienetan, transmisio genetikoa izaten da, baina, zenbaitetan, kanpoko faktoreek eragina izan dezakete: tabakoaren edo substantzia toxikoen kontsumoa haurdunaldian, haurrak pisu txikia izatea jaiotzerakoan, buruko traumatismoak, eta abar.

Zein da nahasmen ohikoena gaur egun?

Datuen arabera, haur dislexikoak %15 dira. Eta horrek esan nahi du ikasgela bakoitzean, 25 ikasleetatik batek izan ditzakeela irakurtzeko zailtasunak. Hiperaktibitateak eta arreta gabeziak eragindako trastornoaren datuak antzekoak dira gaur egun. Hain zuzen ere, nahiko ohikoa da haur dislexiko batek hiperaktibitateak eta arreta gabeziak eragindako trastornoa ere izatea. Bada, bi problematika horiek batera tratatzen dira.

Arazoari lehenbailehen aurre egitea funtsezkoa izango da, ala?

Diagnostiko goiztiarra funtsezkoa da, bai, tratamendu egokia abian jartzea ekarriko duelako, eta, horrekin batera, haur horien eskola porrota saihestea. Era berean, trastornoaren ondorioak (autoestimu arazoak, eskola jazarpena eta beste) jasateko arriskuari aurre egin ahal zaio. Arazoa etiketatzea baino, askoz ere garrantzitsuagoa da zailtasunen gainean lanean hastea lehenbailehen.

Zein izaten da jarraitu beharreko tratamendua ikasketa prozesuko nahasmenetan?

Neurozientzia arloan ikaragarrizko aurrerapenak izan dira, eta horri esker tratamendu eboluzionistak ditugu eskura. Hau da, sintomen mekanismoetan eta jatorrian sakon dezakegu. Jatorriaren ezagutzagatik lehen diagnostikatzen ez ziren trastornoak diagnostikatzea eta tratatzea ekarri du, autismoarekin gertatzen den moduan.

Zein da gurasoen zeregina tratamenduan?

Funtsezkoa da haien papera, gurasoak bilakatzen direlako seme-alaben terapeuta onenak. Ikasketa prozesuan nahasmenak dituzten haurren kasuan, funtsezkoa da gurasoak eta hezitzaileak orientatzea. Kontuan izan nahasmenak dituzten haurrek bigarren mailako arazoak izan ditzaketela; depresioa eta antsietatea, adibidez. Askotan, trastornoaren berri ez izateak hezitzaileen edo gurasoen balorazio okerrak ekartzen ditu: "Haurra ez da saiatzen", "alferra da", eta horrelakoak. Horiek ez dira batera lagungarriak. Aldiz, haurren esfortzua baloratzea eta haiek motibatzea behar-beharrezkoa da. Eta hezitzaileen inplikazioa funtsezkoa da haurrak zailtasunak gainditu eta eskolan aurrera egiteko.

Heziketa programak nori zuzendutakoak dira?

Guraso guztiok izan behar genuke heziketa gida bat arazo horien aurrean. Askotan, gurasoek ez dakite nola jokatu eta senezko erreakzioak dituzte, beldur, kasketa, agresibitate edota segurtasun gabezien aurrean. Informazio egokia eskura izatea guztiz lagungarria litzateke.

2012ko Sortzen-Ikasbatuaz jaia Iruñean

guraso.com — 2012-05-15T07:01:16Z

Sortzen-Ikasbatuaz elkarteak urteroko jai nazionala ospatuko du. Aurtengoan Iruñean egingo da, “Haziak hezten” lelopean.

Urteroko jaia egingo du Sortzen-Ikasbatuaz taldeak: maiatzaren 20an izango da, igandea, Iruñeko Takonera parkean. Historiari begira jarriko dira, Nafarroako konkistaren 500. urteurrena denez gero. Curriculumean gertakari horiek bestela azaltzen direla salatu du taldeak: gaitegiak dio nafarrak hala nahita batu zirela Gaztelara. «Gertaturikoa ezagutzeko eskubidea dutela ikasleek», esan du taldeak. Haziak hezten du goiburu jaiak, eta Berriozarko eskola ari da antolatzen.

Aurtengo abestia:

http://www.youtube.com/watch?v=W1rp5TsRBNc

Udako Euskal Unibertsitateak 40. udako ikastaroak antolatu ditu

guraso.com — 2012-05-14T09:59:32Z

Musika hezkuntza, irakaskuntza kooperatiboa, antzerkigintza hezkuntza... heziketarekin lotutako hainbat gai aurtengoan ere. Zabalik dago izena emateko epea. Izen ematea web gunetik egiten da, eta 18 urtetik gorako edozein pertsonek eman dezake izena. Ikastaroek ikasle kopuru mugatua daukate.

Arte eta musika

Marrazki bidez kontatuko dizut!
Eibar, ekainak 28-29, 14 ordu,

Musika-hezkuntzarako baliabide tekniko eta espresiboak.
Baiona, uztailak 4-5, 14 ordu

Gizarte Zientziak

Irakaskuntza kooperatiboa Natur Zientzietan, erreken kontserbazio-egoera aztergai.
Eibar, ekainak 26-28, 22 ordu,

Iraultzaileak hezten: hezkuntza aldaketa sozialerako tresna gisa.
Iruñea, uztailak 16-17, 14 ordu,

Antzerkigintza hezkuntzan: sor dezagun elkarrekin komunikatzeko bide bat.
Baiona, uztailak 4-6, 22 ordu,

Kontu txikiak eta euskaraz mintza eta jolas tailerra.
Baiona, uztailak 4-5, 12 ordu,

Sexologia, gazteak eta sare sozialak.
Eibar, uztailak 9-11, 15 ordu

Ingeniaritza eta Teknologia

Scratch, teknologia berriak ikasgelan. Multimedia garapenak helburu pedagogikoekin.
Eibar, uztailak 12-13, 12 ordu

Osasun zientziak

Haur-psikologia: gaurko haurrak etorkizuneko helduak.
Iruñea, uztailak 16-17, 12 ordu,

Ixabel Aleman (emagina): "Erditzea da bizitzan merezi duen min bakarra"

guraso.com — 2012-05-14T08:43:06Z

Aleman emagina da eta erditze fisiologikoaren alde egiten du, haurrak mundura ekartzeko modurik onena naturaren erritmoak errespetatzea dela sinesten duelako. Elkarrizketa egin diote Argia aldizkarian.

Erditze momentua arras garrantzitsua izanik ere, hura apaltzen saiatzen gara.

Ez dugu ohartu ere egin nahi: zertarako mina pasatu? Baina eztabaida ez dago eremu horretan, gaixotasun batekin konparatzen ari direlako, eta ez da gaixotasuna. Prozesu fisiologikoa da, arrunta gure gorputzean, baina gaur egun hori medikalizatu egin da eta min horri arront ikuspuntu negatiboa eman diogu. Min horrek alertan jartzen zaitu eta konektatu egiten zaitu barruan duzunarekin. Hor komunikazioa sortzen da. Gorputzari kasu emanez gero, ikusten da min horrek arnasbide modu berezia eskatzen duela. Inork ez dizu esan behar nola hartu arnasa. Gorputzak erakusten dizu. Fisiologikoki arnasa sakonki hartzen dugunean odola oxigenoz betetzen dugu. Odol aberastu hori umeari bidaltzen diogu eta horrek indarra ematen dio kontrakzioaren momentuan. Badago komunikazio fisiko eta emozionala. Emozioek eragina dute hormonetan eta hauek dira prozesu fisiologikoak abiarazten dituztenak. Ospitalera iritsita emakume askori gertatzen zaie hango giro hotzak, egoerak berak eragiten diela, eta prozesu fisiologikoa trabatu egiten zaie. Erditze hori zaildu egiten da eta bizipena ere gogorragoa gertatzen da. Bertze adibide bat: batzuek uste dute ez dela oihu egin behar. Hobeki daramala oihurik egiten ez duena. Gezurra. Barnetik ateratzen den oihu horrek irekitzen du perineoa, ahoa eta bagina konektatuta daudelako.

Nola sortzen garen berebiziko garrantzia du. Erditze bakoitzak badu bere erritmoa eta hori errespetatu behar da. Mendian bezala gertatzen da: zure erritmoan bazoaz, ongi zoaz, baina norbait ari bazaizu ipurditik ziztaka, eta fiteago hasten bazara, leher eginda iritsiko zara goiti. Ordu bat lehenago, baina leher eginda. Hemen berdin. Ume anitz leher eginda iristen dira eta amak ere modu berean.

Bertzalde ez dugu inor kulpabilizatu behar. Nik aukera izan nuen nahi nuen bezala erditzeko baina beti ez da posible. Mugak alde guztietatik ditugu eta hori jakitea eta onartzea garrantzitsua da. Afera honetan ere, lehia eta moda puntu bat dago batzuetan, eta hori ez da kontua. Ez dakigu nola erreakzionatu behar dugun, gauza anitzek eragiten dutelako. Apal-apal onartu behar dugu hori, baina gai garela ere jakin eta sinetsi behar dugu.

Denak etxean erditzetik, ia denak ospitalean erditzera pasa gara urte gutxitan.

Lehen etxean erditzen ziren bai ala bai, mediorik gabe. Heriotza onartuagoa zuten orduan. Handik pasa gara erabateko medikalizaziora, hau da, ospitaleetan erditzera protokolo baten barnean eta prozesu fisiologikoa errespetatu gabe. Azken 40 edo 50 urte hauetan emakumeak oso gaizki tratatuak izan dira: ohatzeari sueroarekin lotuta, senarrik gabe, informaziorik gabe, epiduralik gabe… Baldintza horietan erditzea oso gogorra zen. Nola ez zuten, ba, epidurala eskatuko? Arrazoi guztiarekin.

Elkarrizketa osoa argia.com atarian

Argazkiaren iturria.

'Aula sistema': haurren arreta gabezia sindromea diagnostikatzeko test berria

guraso.com — 2012-05-11T11:12:58Z

Errealitate birtualean oinarritutako test bat da; gaur aurkeztu dute Donostian.

Nesplora etxeak garatu du sistema berria Nafarroako Klinika Unibertsitarioko neuropediatria sailarekin elkarlanean. Adituek diote aurreko metodoak baino zehatzagoa dela sistema berria.

Haurren portaera analizatzen du ikasgela birtual baten bidez. Umea ordenagailu aurrean jartzen da 3D betaurrekoekin eta mugimendu sensor bati lotua. Bultzatzaileen esanetan haurrak joko bat moduan bizi du testa.

Jarduera ezberdinak proposatzen zaizkio, baina tartean edozein ikasgelatan ohikoak diren distrazioak agertzen dira. Hala, umearen erreakzioak aztertu eta neurtzen dituzte, eta arreta gabezia kasuak antzeman daitezke modu erosoan.

Argazkiaren iturria

Atsolorra berreskuratu dute Ereñotzun

guraso.com — 2012-05-11T10:57:39Z

Euskal jaiotzaren erritoa da atsolorra; urtero egiteko asmoa dute.

Ereñotzun (Hernani, Gipuzkoa) atsolorra egin zuten apirilaren 29an, 2011n jaiotako haurrei auzoan ongi-etorria emanaz. Balio izan zuen hainbat belaunaldi batzeko, kide berriei onespena eta gurasoei babesa emateko eta jakintza eta oroitzapenak transmititzeko. Urtero egin asmo duten errito honen zentzuaz hitzaldia eskaini zuen Mari Karmen Basterretxeak.

Erritoa egungo gizartera egokitu zuten Ereñotzun. Gaurko etxeek ezin lehengo baserriek adina jende hartu. Auzo udalean egin zen, hortaz, atsolorra. Belaunaldi denetako auzotarrak elkartu ziren (gizon zein emakume) iaz jaiotako 11 umeei eta beren gurasoei onespena eta babesa emateko. Txalapartarekin eman zitzaion hasiera, ohitura zen bezala, eta Ansa ahizpek kantuan aurkeztu zituzten umeen izenak. Ainhoa Agirreazaldegi eta bion bertsoen ostean, afari-merienda egin zen.

Albistearen iturria

Asmak pediatrian eragiten duen kostua ikertu dute

guraso.com — 2012-05-11T10:52:55Z

Eduardo González Pérez-Yarza irakasleak2012ko Jerónimo Soriano saria jaso du ikerketa horrentagik.

Eduardo González Pérez-Yarza UPV/EHUko Medikuntza eta Odontologia Fakultateko irakasle titular eta Donostia Unibertsitate Ospitaleko Pediatriako zerbitzuburuak 2012ko Jerónimo Soriano saria lortu du, 'Coste del asma en pediatría en España: un modelo de evaluación de costes basado en la prevalencia' izenburua duen lanari esker. 6.000 euroko saria jaso du.

Saritutako lanak azaltzen duenez, "asmaren kostua 16 urtetik beherako gaixoetan Espainian altua da; zeharkako kostuak ezin dira baztertu eta asmaren kostuaren zati nabarmen bat prebenitu egin daitezkeen kausei zor zaie. Azterketa honek haurren asma tratatzeko erabilitako osasun baliabideen banaketari buruzko ezagutza hobetzen du; hortaz, lagungarria izan daiteke baliabideak modu eraginkorragoan erabiltzea ahalbidetuko duten neurriak hartzeko oinarriak finkatzeko", azaldu du UPV/EHUko irakasleak.

Albistearen eta argazkiaren iturria.